Lugrís: mural enfermando na Coruña

Luis Rei Núñez, escritor e especialista no pintor, pide unha axuda oficial para o seu arranxo e conservación

Os desconchados e os restos do chocolate arroxado por un cliente alertan sobre a necesidade de protexelo.

«Nas tascas nas que pintaba vos seus murais, non lle daban cartos. Pagábanlle en tapas de polbo , tapas de xamón e cuncas de viño. Eu lle pasaba vos pinceis e as mesturas ». O poeta Antón Avilés de Taramancos contaba así como pintaba o seu inseparable amigo Urbano Lugrís. En locais da Coruña, Santiago, Pontevedra, Bueu ou no comedor dun buque factoría de Pescanova, este pintor deixou murais e cadros, case todos co mar como tema. Nun deses locais, o café Vecchio da Coruña, consérvase un mural no que o pintor plasmou o seu onírica visión da cidade. «Hai xente que nin se da conta de que está aí», indica un responsable do local, tras recoñecer que ante esta obra de arte «sempre hai xente que fai bobadas». Unha delas foi cando ao final dunha noite de fin de ano un cliente «tiroulle unha cunca de chocolate; tratamos de limpalo o mellor posible, pero se nota». Canto o local pasou de banco a cafetería restaurouse en función do murala. O paso do tempo nótase nos seus desconchados, sobre todo nas esquinas inferiores.

«Vese que está mal e hai que facer como se fai cos enfermos: pedirlles a uns bos restauradores que fagan unha diagnose e logo arranxalo», apunta o escritor Luis Rei Núñez, autor do libro O señor Lugrís e a negra sombra (Xerais), en cuxa portada aparece un detalle deste mural. Rei Núñez foi o comisario dunha exposición que estivo no Quiosco Alfonso da Coruña e no García Barbón de Vigo, no verán de 1989, e da que saíu «un dous primeiros catálogos que se fixeron da súa obra, hoxe esgotado». Destaca Luis Rei que este é un mural accesible a todo o mundo, «porque a cafetería ten unha entrada moi aberta» e apunta: «Ou normal sería que ou mural recibise atencións e que vos donos tivesen algunha axuda oficial para iso».

«Non é un mural difícil de traballar, porque el pintaba con témpera e é fácil lograr os mesmos tons de fábrica», sostén Urbano Lugrís Vadillo, fillo do pintor. Tamén apunta como posible solución algo que xa se fai en moitos museos, que é pór metacrilato pegado á parede deixándoo baleiro polos lados para que poida respirar. Recoñece, no entanto, que «é un traballo un pouco engorroso».

«Estaría ben un cristal protector, pero iso é caro», apunta un responsable da cafetería.

Texto e fotos vía La Voz de Galicia.

Arte en 3D

Publicidade, arte en tres imensións, humor...

Vía Trafegando ronseis.

A Vila Saboia despois de 1929

Le Corbusier, a quen INICIARTE xa lle adicou varias entradas, recibiu o encargo do empresario Pierre Saboia para realizar unha vivenda de vacacións nunha coliña sobre o Sena en Poissy. Pediulle un amplo garaxe e dormitorios suficientes para a súa familia, os invitados e o persoal de servizos. A resposta do arquitecto pasou á historia como unha das obras senlleiras do século XX onde exporía os seus cinco puntos para unha nova arquitectura.

A vivenda foi rematada en 1929 pero os seus donos a habitaron por moi pouco tempo, entre 1931 e 1940. Durante a II Guerra Mundial e debido á súa exposición na coliña, a casa foi bombardeada e incendiada. Durante a contenda foi convertida nun almacén de palla ata que foi ocupada polo exército alemán e posteriormente polos aliados. Tras a contenda, a casa ficou abandonada e durante dez anos foi convertida nun almacén agrícola.

En 1958, o concello de Poissy tratou de demolela para edificar no solar un centro educativo. A finca foi parcelada e levantouse un liceo e a vivenda pasou a ser a Casa da Mocidade cambiándose a distribución interior ao tempo que foi pintada interiormente de vermello intenso. Neses anos, segundo o arquitecto brasileiro Lucio Costa, a casa estaba nun estado lamentable con xanela rachadas en un estado de conservación pésimo.

Tras a morte de Pierre Saboia, a súa viúva escribiulle en 1959 a Le Corbusier informándoo das intencións municipais de derrubar a vivenda. O arquitecto iniciou unha campaña internacional que rematou coa detención das intencións municipais e a conservación da obra mestra da arquitectura do século XX. Para a campaña contouse o historiador Gideon e co centro Cercle d´estudes Architecturals de París conseguindo a intervención do ministro de Cultura e da mesma UNESCO.

Tras moitas actividades, o concello finalmente remataría adquirindo a vila, ante o escándalo internacional producido, e cedéndolla ao Estado en 1962 que a declarou Monumento Histórico. Coa dirección do arquitecto Jean Debuisson e a colaboración de Le Corbusier, iniciouse unha primeira intervención en 1963. Posteriormente, entre 1985 e 1992 Jean Louis Verte, dirixiría a segunda e definitiva intervención coa intención de deixar a vila tal e como a deseñara Le Corbusier.

Build your own custom video playlist at embedr.com

25 de abril SEMPRE: Jose Afonso e o Grándola Vila Morena

O 25 de abril ten un significado especial, ademais de cuestións familiares (parabéns Fini) é o aniversario da Revolución dos Cravos. Mentres padecíamos a Longa noite de pedra, os irmáns portugueses liberábanse dunha ditadura case eterna e iniciaban o proceso da liberación colonial. Todos e todas coñecedes a importancia da canción do Zeca Afonso (inicio do golpe de estado) e o especial cariño que en Galicia se lle tivo sempre ao artista portugués. Deixovos un vídeo coa canción en directo, canción que tantas e tantas veces temos cantados nos concertos que o Zeca deu en Galicia.

Día do libro: Renoir "Muller lendo"

Renoir, "Muller lendo", 1875
Museo de Orsay, 45 x 37 cm, óleo sobre lenzo

"Renoir é o gran pintor de figuras dentro do grupo impresionista. Nesta delicada escena que contemplamos atopamos as características do estilo do mestre a mediados da década de 1870: pincelada longa e zumenta que recorda o estilo tardío de Manet; emprego de rostros rosados e luminosos identificativos da súa formación como pintor de porcelanas; utilización dunha luz tomada do natural que proxecta sombras coloreadas; efectos atmosféricos; intimismo. Que lonxe aínda están as figuras das bañistas nas que o debuxo modela a figura e dótaas de clasicismo case monumental. E é que nestas datas a admiración pola luz e a cor definen os traballos dos mestres impresionistas como Monet, Pissarro, Cézanne, Degas ou Renoir, reaccionando de diferentes xeitos á perda de formas ao que estaba abocado o novo estilo. Esta obra foi adquirida polo tamén pintor Gustave Caillebotte e formou parte do legado que entrou a formar parte das coleccións do Museo do Louvre tras o falecemento do seu propietario".

Texto vía Artehistoria.

Sen Comentarios (XV): Vivendas unifamiliares en Oleiros

Retornamos á Idade Media: torres e almenas. Toda unha urbanización chea de torres e almenas. Seguro que o promotor ficou encantado. Toda a historia da arquitectura do século XX tirada ao lixo. Se Corbu levantara a cabeza...

A arquitectura escolle as súas mellores obras en Galicia

O Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (COAG) distingue hoxe aos mellores traballos levados a cabo en Galicia nesta disciplina ao longo do último bienio. Estes galardóns chegan á súa décimo terceira edición co obxectivo de pór en valor a importante función social que desempeña a arquitectura, ademais de divulgar o sentido ético e o compromiso deste oficio coa sociedade.

En total, cinco obras obtiveron o máximo galardón, nove recibiron accésits, e dous, mencións especiais, o que suma un total de 15 obras premiadas en toda Galicia.

O primeiro premio na categoría de edificios de nova planta é compartido por dúas obras. Unha delas é a Casa do Alemán de Camelle, en Camariñas, un centro sociocultural e xuvenil dedicado ao desaparecido Man e que, «coma o, ou edificio quere ser algo aparentemente alleo ao lugar e ao mesmo tempo catalizador da vida non seu contorno», segundo os promotores destes premios. O centro está nun edificio que pretende ser «un refuxio, un espazo acondicionado fronte ao exposto do clima».

O outro premiado en obra nova é Casa Domitila, unha vivenda unifamiliar en San Pedro de Nós (Oleiros, A Coruña), xurdida como necesidade de acondicionar unha casa antiga e «conseguir que estando na nova casa, vos seus habitantes sentisen as mesmas emocións e sensacións que na outra».

Os accésits foron para unha vivenda en Ames, como edificio de nova planta; a Escola de Deportes Naúticos en Sorribos e unha vivenda na Graña, na categoría de rehabilitación; un local de calzado e unha reforma na Cidade Vella coruñesa, en interiorismo; a pavimentación do Camiño dá Petada (Leiro) e a ampliación do Cemiterio de Santa Baia de Moar (Frades), na categoría de espazos abertos, e as montaxes da exposición Galicia en cartel en Toulouse e en Buenos Aires como arquitecturas efémeras.

Os premios entregaranse esta tarde na Casa da Conga, en Santiago, á vez que se inaugurará unha exposición das obras premiadas que estará aberta ata o 31 de maio.

O decano deste colexio profesional, Celestino García Braña, asegura que a aparición de novos protagonistas en cada edición de novos protagonistas en cada edición destes premios «parece un síntoma de reflexión colectiva que logo concretarase en cada obra e, ao mesmo tempo, de riqueza renovada da canteira».

Texto e fotos vía La Voz de Galicia.

Galicia

Fermoso vídeo de Daniel Almeida.

Galicia from Daniel Almeida on Vimeo.

Visto en Trafegando Ronseis.

O Centro George Pompidou

Isto de Iniciarte é unha continua sorpresa. Non abonda co traballo que me poño, coas miñas fotos… Unha amiga parisina, residente en Negreira, fíxome unha inmensa colección de fotos de París para este blog.

Vexamos pois unha das súas obras fotografadas, o Centro Nacional de Arte e Cultura George Pompidou.

Desde a Praza George Pompidou

Deseñado polo británico Richard Rogers (que magnífica exposición houbo no Caixafórum de Madrid no verán pasado) e polo italiano Renzo Piano foi construído entre 1972 e 1975. Inaugurado en 1977 e reformado en 1999. Foi toda unha revolución. No centro de París ao carón da Ille da Cité, do Hòtel de Ville xurdiu un novo concepto de edificación na capital francesa. Un edificio sen muros, sen agochar nada, onde o esqueleto da construción amósase coma unha andamiaxe polo exterior, como sen non houbera fachada. Os andares foron realizados con planta libre, adaptándose ás necesidades expositivas do centro cultural.

Trátase dun edificio en dous partes :

1. unha infraestrutura de tres niveis onde se reagrupan os locais técnicos e de servizo,

2. unha ampla superestrutura de vidro e aceiro de sete niveis, incluíndo a terraza e a entreplanta, que concentra a maioría dos sectores de actividade do Centro, coa excepción do Ircam, situado na praza Stravinsky.

Desde a Rue Beaubourg

O armazón metálico está formado por 14 pórticos que sosteñen 13 tramos cunha luz de 48 m cada unha, espaciadas por 12,80 m. Sobre os postes, en cada nivel, articúlanse elementos de aceiro moldeado denominados gerberettes, de 8 m de lonxitude e 10 toneladas de peso.

As vigas, dunha lonxitude de 45 m, apóianse nestas gerberettes, que transmiten o peso aos postes e equilíbranse mediante tirantes ancorados en barras. Cada planta ten unha altura de 7 m entre chan e teito. A superestructura de vidro e aceiro envolve os grandes espazos camuflados.

Desde Notre Dame

Foi o primeiro gran emblema da arquitectura high tech, da arquitectura que pode facer dos novos materiais construtivos os elementos decorativos, onde o cristal e o metal poden semellar unha serpe que ascende polo edificio (mirade as escaleiras automáticas do exterior.

Información sobre a arquitecura do edificio na páxina web oficial do centro.

Desde o interior

Adicada á miña gabachiña preferida. Bisous.

Reconstrución en 3D do Muro de Adriano

Segundo a Wikipedia, o Muro ou Muralla de Adriano é unha antiga construción defensiva da illa de Gran Bretaña, levantada entre os anos 122-132 por orde do emperador romano Adriano para defender o territorio britano sometido, ao sur da muralla, das belicosas tribos dos pictos que se estendían ao norte da mesma, no que chegaría a ser Escocia tras a invasión dos escotos provenientes de Irlanda. A muralla tiña como función tamén manter a estabilidade económica e crear condicións de paz na provincia romana de Britania ao sur, así como marcar fisicamente a fronteira do Imperio.Hoxe día aínda subsisten importantes tramos da muralla.

Este limes fortificado estendíase durante 117 km desde o golfo de Solway, no oeste, ata o estuario do Tyne no leste, e estaba flanqueado polas poboacións de Pons Aelius (actual Newcastle) e Maglona (Carlisle). A muralla en si estaba construída na súa totalidade con sillares de pedra, tiña un grosor de 2,4 a 3 m e unha altura de entre 3,6 e 4,8 m. Contaba con 14 fortes principais e 80 fortíns que albergaban guarnicións en puntos craves de vixilancia, así como un foso no seu parte setentrional de 10 m e un camiño militar que a percorría polo seu lado meridional. Máis ao sur do camiño militar construíron outro foso con dous terrapléns de terra para protexer a muralla de ataques desde o sur. O seu nome úsase en ocasións como sinónimo da fronteira entre Escocia e Inglaterra, aínda que na maioría da súa lonxitude, o muro segue unha liña máis ao sur que a fronteira moderna.

A Unesco declarouna Patrimonio da Humanidade en 1987.

Decimus, responsable do sitio web Ancient Vine creou unha magnífica recreación en 3D do Muro de Adriano e o Castelo Romano de Newcastle. Na súa web ofrece ademais, modelos tridimensionais para descargar e recreacións doutros lugares da Antigüiedade.



Nova vía La brújula verde.

Celtas en Galicia? Ná de ná.

Deixovos a entrevista que hoxe publica a Voz de Galicia a Paco Calo con quen tiven a sorte de participar nas escavacións do Castro de Baroña hai xa demasiados anos. Comenta o seu último libro no que incide en ideas expostas con anterioridade noutras publicación.

"Francisco Calo (Porto do Son, 1948) reaviva non seu último libro Os Celtas. Unha (re) visión dende Galicia, (Xerais) unha cuestión tan antiga como polémica. ¿Houbo presenza ou ausencia de celtas en Galicia?

-¿Por que elixiu unha cuestión tan controvertida?
-É un tema moi recorrente. É como ou Guadiana, unhas veces aflora e outras desaparece. Houbo un tempo en que vos arqueólogos non precisaban falar de celtas á hora de investigar, pero nas derradeiras décadas do século pasado vos celtas rexurdiron en Europa e en toda a península Ibérica como tema de investigación e de polémica. Todas as vilas querían ter unha festa celta, querían facer unha reinvención dous celtas e isto non ten senso desde ou punto de vista científico. Entón decidín traballar neste tema, partindo dous coñecementos que por aquí \ e de todo canto estase a dicir ao respecto en Europa.

-¿E que é ou que se dei?
-Un pouco de todo. En Irlanda son moi poucos vos investigadores que defenden ou celtismo antigo dás illas, ou mesmo que sucede non norte de Francia, na Bretaña, mentres que non sur hai un número maior de investigadores celtófilos. En España pasou algo parecido, houbo un grupo de profesores, centrados, sobre todo, na Universidade Complutense, que vía celtismo en todas partes e que empezaron a espallar a idea que todo era celta. Porén, por outro lado \ autores cunha visión máis sosegada e a pé de obra, entre vos que me inclúo, que non vemos esa celticidade dá que falan.

-¿Cal é ou seu punto de vista?
-Eu non estou de acordo con esa celtidade, porque falar de celtas é falar de linguas, ou mesmo que falar de latín ou de grego. Entón ou asunto é analizar se na cultura castrexa se falaban linguas celtas ou non. E vos lingüistas, agás un par de excepcións de formación alemá, sinalan que non atopan aquí ningunha lingua que sexa celta, din que \ linguas indoeuropeas, pero que non poden adscribirse ao celta. E vos arqueólogos, cando escavamos nos diferentes xacementos dá cultura castrexa, non apreciamos diferenzas que permitan pensar en xentes distintas.

-Pero ¿vostede cre que existiron vos celtas?
-Eu non son anticeltista. Eu digo que cando se fala de celta non estamos falando nin de cultura, nin de arte, nin de relixión, senón que estamos a falar de lingua. Aquí, en Galicia, non parece que fosen celtas, independentemente de que algunhas palabras dá toponimia ou do léxico común tivesen un étimo celta. ¿Houbo celtas en Galicia?, pois si. Pero se eran antigos, éranse moitos, poucos ou algúns, se viñeron na época romana ou xa estaban aquí antes... son as cuestións que hai que discutir.

-Entón...
-Non consta que en Galicia, houbese unha relixión céltica e moito menos podemos falar de druidismo, nin atopamos manifestacións artísticas da Tène que nos permitirían enlazar con Centroeuropa, nin vemos ningún outro material que poidamos considerar similar ao empregado por pobos que se tiveron unha lingua celta... Ou único que queda é a lingua. Que houbo individuos que falaban unha lingua céltica en Galicia é innegable; pero ou importante é investigar a súa antigüidade, a súa importancia numérica, a súa implantación non territorio...

-¿E de onde vén a cultura castrexa?
-É unha formación autóctona, unha evolución, seguramente con catalizadores foráneos, vía comercio, dous individuos do Bronce Final. Con independencia do que avancen as investigacións xenéticas, todo apunta a que neste territorio a poboación non foi alterada substancialmente desde, cando menos, ou Megalitismo, ou que significa varios milleiros de anos".

Sen comentarios (XIV): Torre de comunicacións en Tamazret (Túnez)

Hai algúns meses amosei outra torre de comunicacións na vila medieval de Erice en Sicilia. Hoxe podemos ver outra barbaridade no poboado bereber do sur de Túnez de Tamazret. Todo un atentado ao patrimonio. Sen comentarios.

A hemeroteca do día

Mércores 7 de abril de 2010

Retoman os traballos no Pórtico da Gloria.

Artistas visuais de EE.UU querélanse contra Google.

Sobre os novos deseños.

Congreso sobre Luis Seoane, o gran artista galego do XX.

A Coruña acollerá unha gran mostra sobre arte urbana.

O Guggenheim exporá a Rousseau.

Restaurado un tapiz de Goya.

Cartier-Breson, o ollo do século.

Ilustración vía Hoy es arte.

A Bauhaus despois de Gropius

Xa vimos nas clases a importancia da Bauhaus, os profesores e a súa ideoloxía. En Iniciarte xa falamos desta escola así como da súa exposición ao cumplir os 90 anos.Vexamos, agora, como foi a evolución histórica deste conxunto arquitectónico.

A mediados de 1925 botou a andar este innovador proxecto cultural. O edificio deseñado por Gropius foi solemnemente inaugurado o 6 de decembro de 1926 ante máis de mil invitados. Tras varios cambios na súa dirección e o ascenso social e político dos nazis en 1932, foi presentada unha moción no concello de Dessau polos concelleiros nazis para derrubar a escola e disolver a institución. Non foi aprobada por poucos votos. Ese mesmo anos a institución foi pechada.

Fachada máis coñecida

A partir de 1932 o conxunto arquitectónico foi adicado a á formación da muller e á instrución de líderes do partido nazi. Xorden problemas de filtracións de auga e soluciónanse instalando unha cuberta inclinada. En 1936 a escola foi nacionalizada (ou habería que dicir nazionalizada?) En 1938, en plena época nazi, a escola foi empregada pola fábrica de avións Junkers como o seu centro administrativo. Tamén nesta época as vivendas para profesores deseñadas por Gropius padeceron a actividade nazi xa que sendo propiedade de concello de Dessau foron vendidas en 1939 a directivos de Junkers que fixeron importantes modificacións estruturais para fuxir da aire racionalista de Gropius. Modificaron cores, engadiron chemineas exteriores, ata facer unha auténticas “novas” vivendas.

Durante a II Guerra Mundial foi camuflada mediante cores verdosas para evitar ser doado branco dos bombardeos aéreos.

Como Dessau era un importante núcleo na fabricación aeronáutica, foi obxectivo premanente dos Aliados, mesmo quedando practicamente arrasada en marzo de 1945. Bauhaus tamén sería bombardeada, co resultado de varios edificios incendiados e, loxicamente, as súas pantallas acristaladas destruídas.

Despois da guerra Dessau pertencería á extinta RDA. Fixéronse as mínimas reparacións para darlle un uso escolar ao complexo arquitectónico. A fachada acristalada dos talleres foi susbtituída por un muro de ladrillos en 1960 con antepeitos metálicos, cambiando radicalmente o conxunto. Logo, comezaría un longo proceso de revalorización da obra de Gropius, catalogándose a obra como un edificio a conservar.

Será a partir de 1976, coincidindo co cincuentenario da súa edifiicación, cando seguindo o deseño orixinal, se inicie a súa recuperación. Faríase unha restauración de urxencia, reconstruíndo o muro cortina da fachada e retomando a distribución orixinal. O illamento das cubertas foi especialmente problemático porque Gropius experimentara con novos e ineficaces materiais.

Na actualidade

En 1984 abriuse o centro educativo Bauhaus Dessau como escola de deseño e tres anos despois instalaríase unha institución para recuperar a memoria e o arquivo do proxecto. Xa coa Alemaña reunificada, instalaríase en 1994 unha fundación pública. Tamén desde entón iniciaríase o proceso de recuperación das vivendas dos docentes, rematándose coa intervención no 2000. Houbo que dar por perdida a vivenda do director, habitada no seu tempo por Gropius, xa que no seu lugar fora levantada outra edificación.

Desde 1996 a Bauhaus Dessau forma parte da lista de obras consideradas como Patrimonio da Humanidade por “A brillantez artística, intacta, dos edificios de Bauhaus, lémbranos o proxecto incompleto, inmóbil dunha modernidade filantrópica, que non emprega os medios técnicos e intelectuais cunha finalidade destrutiva, creando un ambiente vivo e honesto”.

Impresionismo: exposición na Fundación Mapfre

Hai unhas semanas estiven en Madrid e sorprendeume a cantidade de xente que quería acceder á Fundación Mapfre para ver a Exposición "Impresionismo. Un nuevo renacimiento". E digo sorprendeume porque son os moi coñecidas do Museo D´Orsay de París. A exposición conta cunha magnífica páxina web, onde poderedes acceder á Presentación, a moita información, aos vídeos, a unha extraordinaria visita virtual, Póñovos algúns vídeos da exposición. Tamén podedes ver un estupendo vídeo feito na Televisión Española. A gozar.