20/9/21

Castro de Curalha (Chaves, Portugal)

 


Entre os anos 1974 e 1985 este pequeño poboado tivo dez campañas de escavacións. Conta cuns acceso magníficos e unha boa sinalización.







É un poboado fortificado, de forma elipsoidal, que se aproveita das boas condicións defensivas desta pequena coliña sobre o Támega. Recolle varios séculos da historia desta freguesía de Chaves posto que foi un poboado castrexo, logo ocupado polos romanos e continuaría habitado en época baixo medieval e medieval.




A súa estrutura defensiva consta de tres liñas sucesivas de murallas das que só dúas pechan completamente o perímetro de dúas hectáreas. Ademais conta cun campo de pedras fincadas.





O acceso ao interior do recinto faise pola última muralla que conta con tres portas de acceso e cinco ramplas.








O poboado semella estar estruturado a partires dunha rúa central ao longo da que se levantan edificacións rectangulares que, en moitos caso, comparten paredes. Tamén hai vivendas rectangulares pegadas á parte interna da última muralla.


Fotos: Iniciarte

13/9/21

Dolmen de Moruxosa ou Forno dos Mouros (Toques, A Coruña)



Antes de chegares a esta espectacular anta, pódese contemplar unha mámoa duns cinco metros de diámetro e case dous de altura, 




Trátase dunha pequena anta, da que o seu cámara posúe estrutura poligonal tendente a circular cunha pedra cobertora monolítica e sen vestixios do corredor de entrada orientada cara ao suroeste. Conserva seis esteos e a tampa está apoiada en tres deles. O esteo número seis atópase apoiado na tampa oblicuamente e sobresae por encima dela, polo que é fácil supoñer que non está na súa posición orixinal. Está pintado case na súa totalidade, con liñas en zigzag, dispostas  horizontalmente, alternándose as liñas en vermello coas de cor negra. Achouse un vaso campaniforme que se converteu nunha excepción nos xacementos  megalíticos galegos.



A técnica de construción desta cámara é semellante á doutras coa súa forma. En principio abriuse en buraco circular no chan e coa terra extraída formouse un terraplén que serviu de axuda para a colocación das laxas laterais na base das que se acumulou terra ata certa altura para asegurar a súa colocación, creando a continuación un plano inclinado que axuda a arrastrar a tapa ata o seu lugar. O material utilizado para as laxas é un xisto cristalino, abundante nese lugar.





Foi declarado Ben de Interese Cultural (15 de marzo de 2011)

 Durante algún tempo entrou na lista vermella do patrimonio pola deterioración progresiva e polo seu abandono. As pinturas da cámara mostraban un evidente risco de desaparición: entradas de auga que as afectaban e todas as laxas pintadas estaban cubertas de algas e fungos, elementos orgánicos sumamente perigosos en calquera ambiente para a conservación das formas pintadas.

 

Pinturas (na actualidade agochadas)

Motivo da retirada:

No verán de 2009 un equipo do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) estivo a traballar na consolidación do dolmen quitando as vigas de ferro que sostiñan a lousa do teito. Ó mesmo tempo, un equipo da Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia, dirixido por Fernando Carrera, documentou as pinturas e dirixiu o seu tapado. O principal propósito da intervención conxunta era a mellora das condicións de conservación do monumento, especialmente para garantir a preservación futura das pinturas.






 Foi escavado por Jacobo Vaquero, da Universidade de Santiago de Compostela, entre 1987 e 1989.




Textos da Lista roja patrimonio e da Wikipedia.

Fotos: Iniciarte

6/9/21

Pedrafita de Santa María de Mezonzo

 


No lado norte da igrexa de Santa María de Mezonzo (Vilasantar, A Coruña) atópase esta pedrafita. Un lada ten restos de cemento e noutro unha incisión como se fora  para unha bisagra dunha porta.




Para alguna interpretación ver o blog do amigo Moncho Boga.

12/4/21

Joan Miró. Femme Debout.



No santanderinos xardíns do Paseo de Pereda atópase esta peza de Joan Miró, cedida pola familia do artista.



Trátase dunha figura maciza, impoñente. A súa orixe está nunha pequena escultura de 1949 de só 31 cm de alto. Como noutras ocasións, Mirou volveu a ela agrandándoa en 1969 ata case dous metros, probablemente pensando na súa exposición en espazos abertos e públicos.



Destaca o bronce  patinado en negro, pulido, unha superficie lisa na que se aprecian as  protuberancias correspondentes a ollos, nariz, boca, brazos, peitos e unha gran vaxina no centro. Mirou non foi alleo, do mesmo xeito que outros artistas, á influencia das culturas primitivas. As referencias son constantes. Nos seus debuxos preparatorios, moitas veces acompañados de concisas notas, a palabra deusa aparece asociada a muller.



5/4/21

Centro Botín de Arte (Santander, Cantabria)

 

Por fin coñecín o Centro Botín. Arquitectonicamente moi interesante, urbanísticamente discutuble.



Copio e pego o publicado uns meses antes da súa inauguración en “Plataforma Arquitectura" sobre esta obra de Renzo Piano:





Descrición enviada polo equipo do proxecto. O Centro Botín, espazo de arte, cultura e educación, que se proxecta na Baía de Santander, devolverá á cidade o inmenso peirao do muro de  Albareda, utilizado ata o de agora como estacionamento. Esta é unha zona estratéxica, con vistas ao mar, preto do centro da cidade vella e realzada polos históricos Xardíns de Pereda. O centro foi apoiado fortemente por Emilio Botín (1934-2014), presidente de Banco Santander e financiado pola Fundación Botín, unha das fundacións privadas máis importantes de España, creada en 1964 co obxectivo de fomentar o desenvolvemento social, económico e cultural de Cantabria.


O proxecto restaura os lazos entre a parte histórica da cidade e o mar. A autoestrada que separa o parque do mar xa foi subterránea a través dun túnel, permitindo dobrar a área dos Xardíns de Pereda, estendéndoos ao paseo marítimo e restaurando o acceso peonil ao mar para os cidadáns de Santander.






Enmarcado entre o parque e o mar, e no eixo do mercado público, o novo Centro Botín sitúase metade en terra e a outra metade suspendida en pilotes sobre a auga. Isto evita  obstruir a vista do mar e a fermosa paisaxe da baía para a xente que pasea no parque, pois o Centro Botín é habilmente enmascarado pola follaxe de árbores. Unha serie de pasarelas lixeiras de aceiro e vidro separan os dous volumes redondeados do edificio e crean unha nova praza pública situada por encima do nivel.





A forma de dúas lóbulos do Centro Botín é o resultado dun laborioso perfeccionamento progresivo do deseño co uso de modelos. Isto deu lugar a unha forma redondeada que proporciona mellor iluminación da planta baixa e acompaña a vista dos visitantes e os cidadáns desde o parque ao mar. Os dous corpos que compoñen o edificio enfróntanse completamente a 280.000 pequenas baldosas cerámicas, lixeiramente redondeadas, de cor perla e vibrantes, que reflicten a luz do sol, o brillo da auga e a atmosfera única de Cantabria.





O volume Este alberga un auditorio que se eleva a dobre altura e en  voladizo sobre o mar, e ao norte, o centro educativo: espazos deseñados coa máxima flexibilidade para adaptarse a múltiples actividades. O auditorio foi concibido como unha caixa multifuncional que non só pode albergar concertos, lecturas, conferencias, senón tamén festivais e cerimonias, mentres que as salas do centro educativo están deseñadas para ofrecer espazos de diferentes tamaños para futuros talleres de arte creativa, música, danza e cociña para nenos e adultos.





No volume Oeste as galerías de exposición desenvólvense en dous niveis, caracterizándose por unha espectacular vista sobre o mar e o parque. O espazo de exposición na planta superior ilumínase en forma  cenital mediante un teito de vidro que consta de catro capas: un nivel exterior composto por pequenas tabliñas de vidro serigrafiado que evitan que a luz dispersa entre directamente no espazo da galería; unha segunda capa de dobre acristalamento que sela a galería; unha terceira capa que consta de pequenas persianas de aluminio controladas automaticamente por un sistema de sensores que se poden utilizar para apagar o interior e facer a iluminación flexible; por último, baixo as vigas principais, unha tea branca  semi-transparente que crea un espazo uniforme e difunde a luz, revelando ao mesmo tempo a complexa estrutura do teito.


Un anfiteatro escavado no parque corre xunto ao Centro Botín, a súa fachada oeste está equipada con pantalla led para proxeccións e cinema ao aire libre. Na planta baixa hai unha fachada totalmente transparente que encerra un espazo multifuncional con cafetería, restaurante, área comercial e un centro de información. Aquí o teito está cuberto de cerámica e o chan é unha continuación da pavimentación de formigón azul exterior. Desta maneira, o espazo interior e exterior son case  indistinguibles e os visitantes e cidadáns poden ver o mar e a paisaxe da baía enmarcados polos amplos beirados do edificio que aloxa as mesas fóra, creando un espazo para reunirse e  socializar.

Ilustracións do proxecto:




O edificio, o parque e a cidade entrelázanse nun vínculo íntimo.

Fotos: INICIARTE.