A Escola de Atenas segundo Vasari

A Escola de Atena. Fresco, 7.70 metros de base e 5 metros de alto. Cartóns realizados entre 1509 e 1510, sendo executada entre 1500 e 1512. Ubicada na Stanza Della Segnatura., en fronte da Disputa do Sacramento que foi o primeiro fresco realizado por Rafael para este lugar.

“Á súa chegada (a Roma), Rafael foi agasallado por Xullo II, e empezou na Stanza Della Segnatura unha escena que representa o momento en que os teólogos reconcilian a Filosofía e a AstroloXía coa Teoloxía, na que están retratados todos os sabios do mundo; e adornou esta obra con certas figuras, como as dos astrólogos que gravan carácteres de xeomancia e astroloxía nunhas táboas que mandan aos Evanxelistas. Entre eles hai un Dióxenes coa súa cunca, tombado nas escaleiras, figura moi meditativa e absorta, digna de encomio pola súa beleza e pola súa descoidada vestimenta. Tamén están Aristóteles e Platón, o un co Timeo na man, o outro coa Ética, e ao redor deles, dispostos en círculo, unha gran escola de filósofos. Non hai palabras para expresar a beleza destes astrólogos e xeómetras que debuxan cos compases moitas figuras e carácteres sobre táboas.

Entre eles vese a un mozo de fermosa beleza, que abre os brazos marabillado e inclina a cabeza: é o retrato de Federico II, duque de Mantua, que se atopaba por aquel entón en Roma.


Está xunto a unha figura que volve as costas e ten unha esfera do ceo na man; é o retrato de Zoroastro; e ao seu lado está Rafael, mestre desta obra, que se retratou a si mesmo coa axuda dun espello. É unha cabeza nova e de aspecto moi modesto, chea de agradable graza, cun gorro negro na cabeza. Tampouco hai palabras para expresar a beleza e a bondade que se aprecian nas cabezas e as figuras dos Evanxelistas, a cuxos rostros dotou dunha expresión de atención e coidado, sobre todo aos que están escribindo. E así colocou detrás dun San Mateo que está copiando nun libro as figuras e carácteres contidas nas táboas que lle sostén un anxo, a un vello que se posto un papel sobre os xeonllos e copia todo o que traza San Mateo. E mentres está concentrado, en tan incómoda postura, parece torcer a mandíbula e a cabeza conforme ensancha e alarga a pluma.

E aparte de todos os detalles que considerou, que son moitos, está a composición de toda a escena, distribuída con tanto orde e medida que demostrou verdadeiramente a súa valía, de tal forma que puxo de manifesto que non quería ter rival no campo dos que tocan os pinceis.
Adornou esta obra cunha perspectiva e moitas figuras acabadas cun estilo tan doce e delicado que o papa Xullo decidiu botar por terra todas as obras dos outros mestres, antigos e moderno, e que Rafael fose o único en poder enorgullecerse de todos os esforzos que se fixeron en tales obras ata ese momento".

Giorgio Vasari. Las vidas de los más excelentes arquitectos, pintores y escultores italianos desde Cimabue a nuestro tiempos (Antología). Estudio, selección y traducción de María Teresa Méndez y Juan Mª Montijano. Madrid, Tecnos, 2001, páx. 340-341.

A Wikipedia ofrécenos a seguinte fotografía coa identificación de cada personaxe. Tamén procede do mesmo lugar a fotografía inicial. As restantes son de INICIARTE, tal e como se pode apreciar pola súa escasa calidade.

 1: Zenón de Citio ou Zenón de Elea – 2: Epicuro – 3: Federico II Gonzaga – 4: Boecio ou Anaximandro ou Empédocles – 5: Avarroes – 6: Pitágoras – 7: Alcibíades ou Alexandre Magno – 8: Antístenes ou Xenofonte  – 9: Hipatia (pintada como Margherita ou o mozo Francesco María Della Rovere) – 10: Esquines ou Xenofonte – 11: Parménides – 12: Sócrates – 13: Heráclito (pintado como Miguel Anxo) – 14: Platón sostendo o Timeo (pintado como Leonrdo da Vinci) – 15: Arsitóteles sostendo a Ética – 16: Dióxenes de Sinope – 17: Plotino – 18: Euclides ou Arquímedes xunto a un grupo de estudantes (pintado como Bramante) – 19: Estrabón ou Zoroastro? – 20: Claudio Ptolomeo – R: Apeles como Rafael – 21: Protógenes como O Sodoma

Colexio san Gregorio en Valladolid

Hai algúns meses fixemos unha visita a Valladolid e na que roubei algún tempo ás actividades gastronómicas previstas para adicarllo ao mundo da arte. E falar de arte en Valladolid é falar do Colexio de san Gregorio que hoxe forma parte do MuseoNacional de Escultura.

Este centro educativo fora fundado polo dominico Alonso de Burgos, bispo de Palencia e confesor dos Reis Católicos,  a fins do século XV para destinalo a estudos teolóxicos. Tras un longo e intenso período educativo, o colexio foi perdendo influencia coa chegada dos Borbóns ata que, no XIX, logo na Guerra da Independencia padeceu “as francesadas” e, logo, coa exclaustración de Mendizábal, o centro foi dedicado a presidio, instituto de bacharelato, escola de Dereito, de mestres ou, incluso, cocheira de tranvías. Coa II República (canto se fixo neses anos polo patrimonio e a arqueoloxía!!!) foi reconvertido en Museo.

As obras deste centro educativo principiaron en 1488 e parece ser que no 1496 xa estaba rematadas. Hai serias dificultades en atribuír unha autoría a este complexo edificio xa que falta a documentación relativa á obra. A fachada está claramente relacionada co obradoiro de Gil de Siloé e tamén coa escola toledana. O patio do colexio, sen embargo, ten uns aires que o relacionan co palacio do Infantado de Guadalaxara, pudendo ser atribuíble a Xoán Guas ou pola decoración a Bartolomeu Solórzano. A fermosísima capela puidera ser obra de Simón de Colonia coa intervención de Xoán Guas e Xoán de Talavera.

A fachada é un exemplo de fachada-telón organizada en compartimentos e decoradas con elementos vexetais que lembran aos arcos triunfais. Todos os elementos decorativos presentes, e son moitos, teñen unha gran carga simbólica. No tímpano principal , e sobre o lintel decorado coa flor de lis, xurde o grupo escultórico do frade Alonso de Burgos facendo a ofrenda do colexio a san Gregorio e coa presenza de san Paulo e santo Domingos. Nas xambas destacan as figuras dos chamados homes silvestres, que poden ter pelo, ou non, e portar garrotes e escudos (non está claro o seu significado alegórico, podendo aludir ao costume cortesán do disfraz ou ben alusións á mítica imaxe do “home natural”.

Da central central superior arranca un troco dunha árbores, como alusión ás orixes da vida ou da ciencia. Está tan chea de personaxes que hai quen pensa que o conxunto é unha representación simbólica dun microcosmo, como se fora o paraíso, como se fora o lugar onde deberían dirixirse as persoas que acadan o coñecemento polas Artes e a Teoloxía.

Ademais, cóntase, no centro mesmo, co escudo dos Reis Católicos, sostido por leóns e pola aguia de san Xoán, aludindo a que o edificio está dedicado a Sabela, a quen Alonso de Burgos  nomeara herdeira e patroa do colexio.

O seu patio, elemento arquitectónico destacadísimo, é de planta cadrada. É de estilo hispano-flamengo, sendo unha das súas principais xoias. Ten dous andares que se erguen sobre piares helicoidais decorados con capiteis de dous temas (medias bolas e lises) separados por unha cadea. Para acceder ao andar superior débese recorrer unha escaleira con peitorís góticos ao que sucede uns paramentos almofados  co timbre heráldico do fundador e cun artesanado mudéxar cun friso no que se poden observar as iniciais dos reis católicos.

Nas arquearías do andar superior hai moita decoración de calados nos peitorís de tracería tardogótica e cortinas pétreas que orixinan arcos xeminados de guirnaldas de follaxe no que xogan nenos. Do orixinal coroamento so se conservan un frixo con xugos e frechas e as gárgolas.

Da súa capela, da que non fixen fotos, podemos destacar que é sinxela, con dous tramos rectangulares e ábsida poligonal cuberta con bóveda de crucería. Contaba cun retablo de Gil de Siloé que desapareceu coa presenza das tropas francesa na cidade.

Fotos: INICIARTE

Miguel Anxo e a Capela Sixtina

Como complemento á obra de Miguel Anxo, mirade este vídeo premiado desde o punto de vista médico. Para nós non deixa de ser un pequeno divertimento (grazas Susana)

O xardín das delicias e Carl Orff

Xa vos teño presentado en varios formatos esta alucinante táboa de  O Bosco: poderedes atopalos na etiqueta Pintura flamenga (hai outro vídeo fantástico). Hoxe vola poño nun vídeo cunha música tamén alucinante. A gozar.

´

Igrexa de san Bartolomé (Logroño): portada gótica

Recentemente andive de visita por Logroño (magnífica rúa de viños...) e achegueime ata a igrexa de san Bartolmé. O texto que vos presento a continuación procede de Aldea global, onde, tamén, hai magníficas fotos do templo.

 

"Igrexa construída a principios do século XIII, encostada á muralla medieval. De feito, a súa cabeceira e torre campanario formaban parte dos elementos defensivos da cidade. Logroño era un enclave importante no Camiño de Santiago, feito que propiciou a construción de grandes templos, como o de San Bartolomé.

Inicialmente foi concibido con tres naves acabadas en tres ábsidas. A central é de planta semicircular, mentres que os laterais son planos. Todos eles quedaron ocultos desde o exterior por construcións posteriores.

Pero sen dúbida, o elemento máis interesante do templo é o seu portada. Construída nun corpo encostado ao muro oeste, foi realizada a finais do século XIII. A súa distribución ten unha clara influencia francesa, seguramente grazas ao Camiño de Santiago. Mantén moitas similitudes con San Esteban de Bourges.

Desgraciadamente o seu estado de erosión é considerable e mutiláronse numerosas imaxes. As arquivoltas descansan en xambas ricamente decoradas, divididas en dous niveis. No piso superior representáronse varias escenas da vida San Bartolomeu.

Se empezamos a descrición pola xamba da esquerda podemos ver o martirio de San Bartolomé, que ocupa dous espazos. Di a tradición, que o santo foi desollado en Albanópolis, en Armenia menor. O santo converteu ao cristianismo ao rei Polemón III. O irmán deste, Astiages, foi quen lle mandou executar e aparece representado á esquerda do martirio. Cinco verdugos son os encargados de executar a pena. Agachados atopamos un home e unha muller, vestidos ao estilo da nobreza do século XIII. No seguinte espazo vemos a San Bartolomé xa desollado e levando sobre os ombreiros a súa propia pel. Completa o conxunto un grupo de figuras, das cales só a primeira representouse de corpo enteiro. Non se coñece o seu significado, aínda que algúns estudiosos afirman que se trata dos cortesáns de Astiages.

Na xamba dereita represéntase o achado das reliquias e o traslado á cidade de Dallas, en Mesopotamia , no ano 503 por orde do emperador Anastasio.

Os espazos situados na fachada oeste son os que máis sufriron a erosión, impedindo en moitos casos a identificación das figuras. No lado esquerdo represéntase a Xesús atado á columna.

No lado dereito vemos a Xesús, que se aparece ás Tres Marías. O resto de imaxes que sobreviviron ao paso do tempo, non se puideron identificar, pero probablemente correspondan a outras escenas da Paixón de Cristo.

O nivel inferior de arcos son de trilobulados, que non aloxaban imaxes, se non que teñen o fondo decorado con flores de catro follas.

Os seus capiteis están decorados con varias escenas. O capitel que hai xunto á porta, no lado dereito, representa a expulsión de Adán e Eva do Paraíso. A continuación vemos unha figura espida, que representa unha alma, subida ao Ceo por dous anxos. No terceiro capitel represéntanse dous xinetes que cabalgan leóns. Tamén podemos ver un capitel con aves enfrontadas e dous capiteis con figuras humanas, que a erosión non permite identificar.

No lado esquerdo os capiteis están moito máis erosionados, o que dificulta a súa identificación. Pódense ver diferentes monstros como dragóns, arpías, billas, leóns e figuras humanas.

No espazo que queda entre os arcos e o nivel superior, enchéronse con diferentes imaxes esculpidas, onde se pode ver un amplo abano da iconografía románica con monstros, sirenas, arpías, billas e figuras humanas. Crese que poderían ser elementos reaproveitados da antiga portalada.

No lateral esquerdo da porta atopamos un Descendimiento da Cruz, bastante erosionado.

No tímpano represéntase o Xuízo Final. Cristo xuíz preside o conxunto. Acompáñanlle María, san Xoan, que interceden polos pecadores, e catro anxos, que levan a cruz, unha coroa, unha lanza e unha columna. No nivel inferior atopamos o apostolado.

Botamos de menos os condenados e os escolleitos. Hai varias teorías ao redor de por que non se representaron. Seguramente se querían representar nas arquivoltas, tal e como sucede na catedral de Tudela, pero a falta de orzamento ou a présa por acabar as obras, provocou que as arquivoltas fosen lisas e non esculpidas. Só as dous interiores están decoradas con anxos e flores.

No vértice interior das primeiras arquivoltas atopamos dous anxos, que sosteñen unha coroa.

No século XVI modificouse a portalada, separando o tímpano das arquivoltas e situándoo máis abaixo, para poder abrir unha fiestra. Crese que baixo o dintel había un parteluz cunha imaxe de San Bartolomé, que ao modificar a portalada eliminouse. Só se conservou o dosel, que se colocou baixo os anxos. Esta hipótese parece pouco fundamentada, porque non parece lóxico prescindir dunha escultura do patrón do templo. En caso de ser suprimido no parteluz, é lóxico pensar que se buscaría unha nova localización para a imaxe. Por outra banda, o dosel encaixa perfectamente sobre a imaxe de Cristo do tímpano, que recordemos estaba xusto debaixo. Aínda que non atopamos un dosel neste espazo en ningún templo coetáneo, parece máis lóxico pensar que foi concibido para esta localización e non que foi recolocado.

No século XVI tamén se remodelou a torre de campanario, aumentando a súa altura con dous pisos de estilo mudéxar. A súa localización, xunto á muralla fixo que desenvolvese tarefas relixiosas e defensivas. Recentemente foi restaurada, por isto ten este aspecto de excesivamente novo".

FOTOS: Iniciarte.

A Porta do Sarmental da catedral de Burgos

Dentro da escultura gótica española é de salientar a porta sur da catedral de Burgos, coñecida como a do Sarmental. Desde a Praza de san Fernando, accedese á porta meridional tras salvar unha gran escalinata. Foi levantada entre os anos 1230 e 1240. Está dedicada ao tema arcaizante de Cristo en Maxestade, aínda que empregando unha plástica innovadora. 

A decoración escultórica concéntrase no tímpano, nas archivoltas, no mainel e nas xambas. Son varias as teorías sobre a autoría e as influencias que deixan ver estas esculturas. 

Parece ser que se poden distinguir ata tres autores diferentes: o máis salientable (Mestre do Sarmental) faría o tímpano coa Maiestas e o Tetramorfos (influenciado polo mestre do Bo Deus de Amiens), un segundo faría o lintel (influenciado polo autor da fachada norte da catedral de Reims) e un terceiro traballaría nas archivoltas. O traballo das xambas sería algo posterior.

O elemento sobranceiro desta porta é o tímpano, delimitado dentro do muro por unha moldura con decoración vexetal e tres archivoltas, onde se representa, dun xeito arcaizante, a Cristo sedente en maxestade (Pantocrátor) amosando o Libro da nova lei que apoia nun xeonllo. Ao seu carón figuran os catro evanxelistas cunha dupla representación xa que, figuran como tales e, ademais, polo tetramorfos. Deste xeito temos á esquerda e dereita o anxo e animais símbolos dos evanxelistas: san Marcos ao carón do león e san Lucas co touro que semellan escribir o novo testamento. Mentres que san Xoán sobre a aguia e san Mateo atópase sobre o anxo. Estes dous últimos evanxelistas está ubicados sobre un nivel superior. Os catro evanxelistas están sentados e escribindo sobre atrís. 

O tímpano está dividido en dúas partes por un saínte ondulado, como se fora unha onda do mar como símbolo da bóveda celeste que cobilla a Xesús. Se conceptualmente a obra é arcaizante, tamén o é o emprego da perspectiva xerárquica, posto que os catro evanxelistas son dun tamaño moito menor que o personaxe central. 

O tímpano vai protexido por tres archivoltas. Na primeira apreciamos unha ringleira de anxos e serafíns que adoran a Xesús. Nas outras dúas van situados os vintecatro anciáns do Apocalipse con instrumentos musicais (sóanos de algo esta iconografía?), varios coros de anxos e unha alegoría das artes. Parece ser que este grupo sería tallado por artesáns locais dirixidos por Mestres franceses. Todas estas esculturas aséntanse sobre unha peaña. 

A porta está dividida por un mainel cun bispo representado. Parece ser que non sería a primeira escultura nese lugar tan sobranceiro. Trátase do bispo Mauricio, comitente da obra, con mitra estrelada e unha placa decorada con pedras. Sobre el doselete que o protexe atópase o Año Místico (outro elemento iconográfico extraído do Apocalipse). 

Nas xambas laterais están representadas seis figuras, de cronoloxía posterior ao resto da porta, sendo identificables Aarón, Moisés, sa Paulo e san Pedro. 

Ademais deste conxunto escultórico tamén podemos deter a nosa atención na súa parte superior. A finais do século XIII foron levantados os poderosos contrafortes que rematan en pináculos. Os dous corpos superiores, reproducindo a estrutura da fachada occidental, teñen un gran rosetón y unha galería aberta con tres arcos cuns intradorsos calados con tripla cuadrifolia e que se asentan sobre maineis ao tempo que se pode contemplar un conxunto escultórico interpretado como a Diviña Liturxia, onde Cristo administra a Eucarística, rodeado por unha ducia de anxos ceriferarios e turiferarios (premio para quen me diga o significados destas dúas últimas palabras) 

Xa quedou anotado que a concepción iconográfica é un tanto arcaizante, máis mirando cara ao pasado (escultura románica) que ao futuro (escultura gótica). Non obstante podemos apreciar elementos dunha tendencia naturalista que se separan da abstracción románica. Ben é certo que o Cristo é aínda conceptualmente románico pero tamén o é que cada figura está humanizada (xestos, movemento, actividade) e que o conxunto do programa iconográfico ten unha fonda inspiración no novo concepto espiritual procedente da Francia gótica: un Cristo novo, mozo, máis próximo ao fiel; un Cristo conciliador, máis comunicativo e accesible. Os restantes personaxes van representados cun gran naturalismo, con corpos proporcionados, cun claro senso narrativo e estético e cunha individualización.

 Fotos: INICIARTE.

A lonxa de Palma de Mallorca

A lonxa de Palma de Mallorca é un dos edificios máis sobranceiros da capital balear. É o meu favorito. Constitúe a culminación das obras civís góticas na illa ao tempo que se anuncia o renacemento arquitectónico. Foi edificada entre os anos 1429 e 1452 debido á grande actividade portuaria e foi destinada á bolsa e lugar de xuntanza dos mercadores. 

O responsable desta obra no seu conxunto (deseño e construción) foi Guillem Sagrera, quen con anterioridade xa demostrara a súa mestría no portal do Miradoiro da Catedral, na súa capela de san Guillerme e na igrexa de san Xoán de Perpiñán. Tras rematar as obras nesta Lonxa, marchou a Nápoles onde exerceu o seu oficio na reconstrución do Castell Nuovo e na súa Gran Sala, ambas obras de marcado carácter renacentista. 

Conta con dúas fachadas destacadas, a principal, cun anxo (patrón dos mercadores) no tímpano sobre un mainel e a de poñente que ten unha Virxe cun anxo que a coroa. En cada fachada lateral ábrense dúas grandes xanelas que amosan o característico deseño de Sagrera e os seus discípulos. Outro elemento característico deste arquitecto serán as catro esquinas con catro torreóns semioctogonais. Cun menor tamaño as torres repítense, dividindo as fachadas de acceso en tres lenzos e en catro as laterais, coincidindo coa distribución das columnas do interior. 

Toda a cuberta exterior conta cunha galería de xanelas conopiais rematada cunha crestería de almeas. O deseño desta galería tivo moito éxito xa que foi reiteradamente copiada nos porches das grandes casas da cidade. 

No interior, a planta da construción é rectangular, con tres naves da mesma altura. Seis columnas helicoidais, sen basa nin capitel, dividen o espazo. Este deseño das columnas foi logo imitado na Lonxa de Valencia ou no Castel Novo de Nápoles, onde, como xa quedou dito, traballou o mestre Sagrera. As estrías helicoidais que conformas as columnas, despréganse pola cuberta formando os nervios das bóvedas ata incrustarse directamente nos muros. A disposición das columnas en catro tramos transversais maniféstase, tamén, nas fachadas laterais en catro lenzos que se coroan con pequenos torreóns octogonais. 

En cada curruncho achaflanado do interior hai unha pequena porta cun arco conopial, decorado cada imaxe dun evanxelista. Da porta do sur-oeste sube unha escaleira de caracol ata a terraza. 

No centro da bóveda figuran os escudos da Cora de Aragón e o da cidade de Mallorca nos laterais. Están policromados con ouro. 

Na actualidade é unha sala de exposicións, tal e como se pode comprobar nas fotos. Unha zona axardiñada separa este edificio co antigo Consolat de Mar (sede do Govern de les Illes Balears). 

Fotos: INICIARTE

Sen comentarios XXXII: catedral de Mallorca

Na relación de fotografías publicadas sobre a catedral de Mallorca ía esta pequena xoia da falta de respecto ao patrimonio. Non me diredes que non é digna de figurar nesta sección de INICIARTE que hai anos titulamos "Sen comenatrios".

Catedral de Palma de Mallorca

Tras a conquista de Mallorca polo rei Jaume I en 1229, decidiuse tomar posesión relixiosamente da illa facendo un gran templo sobre o solar que ocupaba a mesquita de Medina Maiurca. Parece ser, segundo conta a lenda, que o rei prometeu construíla se saía con vida dunha forte treboada no mar cando se dirixía á conquista da illa. A nova catedral sería consagrada no 1269. No século seguinte, Jaume II decidiu facer alí a súa capela funeraria tras o presbiterio.

A planta é basilical sen brazos, con tres naves e co testeiro plano. A nave central é máis ancha e alta cas laterais por iso mesmo non podemos falar dunha “planta salón” aínda que da a sensación de sela. Carece de xirola e de cruceiro. Ás naves laterais ábrense numerosas capelas. Todas as cubertas son de crucería sinxela.

 

Ten 121 metros de longo e 55 de ancho. Sobre a persoa responsable do seu deseño non hai certeza mais se se coñecen os nomes de moitos mestres de obras responsables dos traballos arquitectónicos e escultóricos. A súa altura é de 44 metros o que permite ten un gran claristorio pero as súas xanelas son moi estreitas como xeito de contrarrestar a fortaleza do sol. Dita altura obrigou a colocar moitos contrafortes e unha dupla arcada de arcobotantes, elemento non moi frecuente nas igrexas levantinas aragonesas.

A sensación que transmite o seu interior é de serenidade debido ao amplo e austero espazo edificado. A iluminación procede das xanelas dos muros da nave central e do rosetón da cabeceira. A cuberta apoiase sobre piares poligonais sen columniñas pegadas e case sen decoración.

Pero sen dúbida a visión característica, e que da valor de seu a este edificio, é o seu exterior. Semellando case unha nave fondeada na baía, os seus poderosos arcobotantes, definen a poderosa personalidade deste templo. Entre os grandes contrafortes, aparecen colocados outros menores na parte inferior como estruturas verticais que confiren á catedral unha grande solidez. Non me parece, no exterior,  un edifico tan esvelto coma outros góticos. Ten unha serie de molduras horizontais que dividen os muros en distintos niveis que rachan a pretendida sensación de altura dos contrafortes.

Curiosamente, a porta principal non se atopa no lado occidental senón no sur, é o chamadado Portal do Mirador xa que está orientado á fermosa baía. Represéntase  a “Derradeira cea”. Parece ser que este tema foi escollido para evitar calquera relación co Antigo Testamento xa que na illa había unha gran presenza de xudeus e deste xeito se lles faría visible a transformación do pan e do viño. Foi realizado en 1601 e pertence ao Renacemento serodio. No lado norte, fachada da Almoina, atópase un gran exemplo da escultura gótica, é o anxo de Guillem Sagrera, o autor da Lonxa da cidade. A que sería a fachada principal é de 1885 e, xa que logo, correspóndese ao neogótico.

Como ben nos informa a Wikipedia: “A principios do século XX, o arquitecto Antoni Gaudí dirixiu unha serie de traballos destinados a recuperar parte do espazo orixinal. Os principais cambios producidos foron: a eliminación do coro situado no centro da nave, que foi dividido en dúas e trasladado aos laterais, colocándoo sobre senllos grupos de columnas; a elaboración dun baldaquino para o altar maior (proxecto inacabado, xa que o existente é unha maqueta do definitivo que debería haberse realizado en metal); a creación dun novo púlpito (situado á esquerda do altar maior) e a introdución de diferentes elementos ornamentais de deseño modernista (o peche do altar maior e as chamadas "tobilleras" ou candelabros colocados nos alicerces que sosteñen a nave central). As obras dirixiunas Joan Rubió, axudante de Gaudí, intervindo tamén Josep Maria Jujol, o escultor Vicenç Vilarrubias e os pintores Joaquín Torres García, Iu Pascual e Jaume Llongueras”.

Foi declarada Monumento Histórico Artístico en 1931 e como data curiosos podemos lembrar que conta co rosetón gótico máis grande de Europa xa que conta cun diámetro de 13,8 metros e duns 100 metros cadrados. Ademais está situado na fachada occidental e non na cabeceira como era tradicional. Ten unha estrela de David inscrita nel. Tamén podemos subliñar que esta catedral conta cunha das naves centrais de maior altura de entre as catedrais góticas europeas. En conxunto son un 6.000 metros cadrados edificados. Deixaremos para máis adiante a intervención de Miquel Barceló.

Como boa obra gótica, son de salientar a beleza das súas gárgolas:

Na páxina web da catedral hai moita información así como a posibilidade de realizar visitas virtuais.

Os debuxos proceden da Wikipedia e as fotografías de INICIARTE.

Notre Dame de París

Como ben saberedes, a catedral de París, Notre Dame, está situada na illa da Cité, rodeada polo Sena. Habitualmente dícese que foi levantada por orde do bispo Mauricio de Sully a partires do 1163, sendo consagrada no 1182, a pesares do cal as obras continuaron todo o século XIII. Nas súas orixes foi financiada por Luís VII. Sería o arquitecto Jean de Chilles quen deseñaría a fachada norte do transepto e en 1258 iniciou a do sur, sendo rematada por Pierre de Montreuil.

A súa planta é das denominadas de salón xa que non sobresaen as naves do cruceiro da planta mais non é moi correcto denominala así porque hai diferencias na anchura e altura entre as naves. A edificación principiou pola cabeceira de dupla xirola que ten por centro o presbiterio e prolóngase, a partires dun trazado radial, ata os contrafortes exteriores dividindo os espazos trapezoidais mediante columnas en tramos triangulares que se cobren con bóvedas independentes. Á xirola ábrense capelas radiais.

A partires do 1185, fanse as cinco naves, a cuberta central con bóvedas sexpartitas sobre columnas cilíndricas e unha ampla tribuna que conforma un triforio formado por dous arcos e un óculo entre eles dentro doutro arco maior. Sobre a tribuna aséntase o claristorio O desenvolvemento interior en altura artéllase en torno a tres andares. A salientar o emprego dos arcos apuntados bastante abertos no conxunto da edificación.

No século XIII colócanse os arcobotantes exteriores para poder abrir, deste xeito, o corpo de xanelas.

A fachada organízase seguindo o modelo normando con forma de H, con torres cadradas rematadas con terrazas e unha galaría que unifica as tres rúas e un rosetón de estrutura radial. Amósase un dominio do deseño ao atopar o equilibrio entre as liñas horizontais e as verticais. Noutros templos góticos posteriores predominarán os elementos verticais. No exterior podemos apreciar a estrutura interna. Igualmente é moi salientable o conxunto formado polos arcobotantes e os contrafortes que permiten contrarrestar os empurres da edificación.

A decoración escultórica da fachada é moi rica, adaptándose ao marco arquitectónico. Sobre o parteluz aséntase o lintel, dividido en tres partes. Tamén as archivoltas están completamente esculpidas. Sobre este primeiro andar xurde un friso coas estatuas dos reis de Xudea. Durante a Revolución Francesa pensouse que estas figuran representaban aos reis de Francia polo que foran decapitadas e a Virxe María foi sustituída pola Liberdade, como guía do pobo. As que contemplamos na actualidade son unas réplicas elaboradas polo inefable Viollet le Duc. Sobre o friso vemos un pequeno rosetón, se o comparamos coas medidas dos das fachadas norte ou sur. Por certo que no rosetón do lado norte a vidrieras narran esceas do Antigo Testamento e no sur do Novo, algo moi semellante á catedral de León. Dúas torres de sección cadrada rematan a fachada, cos catro lados abertos, a xeito de campaniles, sendo moi famosas as súas gárgolas.

Foi neste templo onde Napoleón corouse a sei mesmo en 1804. A partir de 1844 iniciouse a súa restauración seguindo as indicacións de Viollet le Duc e Lassus. Os traballos duraron dúas ducias de anos. A destacar a gran agulla engadida neste século XIX.

As fotos foron realizadas por Mademoiselle SanDRillana para INICIARTE. E como hai que seren agradecidos, para ela vai esta entrada. Non debedes de deixar de visitar a páxina web oficial porque ofrece moita información e visitas virtuais ao templo.

Fóisenos Isaac

Vén de morrer Isaac Díaz Pardo. Dicir Isaac é dicir Galicia. A súa vida foi todo un exemplo de “facer Galicia”. Persoalmente, ademais de admiración, téñolle gratitude, pois na súa editorial tivo a ben publicarme algo. Hoxe estamos de loito. Todo o ano de loito.

Feliz aninovo 2012

Cos mellores desexos:

Para todos e todas os docentes

Coñecido grazas a Paco Hidalgo: 

Igrexa de Santiago da Pobra do Dean (Pobra do Caramiñal, A Coruña)

No casco histórico da Pobra do Caramiñal (A Coruña) e preto dos pazos do Couto e Aguiar, atópase esta fermosa representación do chamado “gótico mariñeiro”, estilo que INICIARTE xa estivo presente a través da Colexiata de santa María de Muros. Trátase dun templo xacobeo, iniciado no século XIV e coas últimas obras salientable no XIX, polo que ademais do gótico, podemos contemplar elementos renacentistas, platerescos, barrocos ou neoclásicos (capela da Soedade).

A fachada principal é simétrica con porta rectangular, tres fornelas e dúas xanelas. No centro, e sobre unha imaxe de Santiago peregrín, álzase o cadrado campanario de dous corpos superpostos con catro machóns e cúpula. Nos extremos da cuberta podemos apreciar dúas representacións de músicos (guitarra e frauta). Tamén no exterior é salientable a ábsida poligonal con contrafortes e unha representación do apóstolo. Os muros son de perpiaños graníticos e hai cuberta de tella a dúas augas, agás na cabeceira que de seis.

Un dos elementos máis chamativos do seu exterior é o elefante guerreiro que a xeito de falsa gárgola marca a ubicación da Capela de Alba. No blog de Manuel Gago podedes ler algunha información complementaria sobre este curioso apéndice escultórico.

No interior podemos apreciar unha edificación dunha soa nave, de planta rectangular, dividida en cinco tramos con arcos faixóns que soportan unha bóveda de canón rebaixada. A ábsida é poligonal con bóveda apuntada e nervada, sete capelas capelas laterais, sancristía e baptisterio. É de salientar a riqueza artística do seu interior como a capela do Sacro (1605), a capela da Virxe da Concepción con retablo barroco (1749) ou a capela de Xesús Nazareno (1806). Pero o elemento que máis me ten chamado a atención é a fantástica capela de Alba (1572) en estilo renacentista-prateresco. Fixádevos ben nas fotos, por favor.

Nesta parroquia celébranse todos os terceiros domingos de setembro a procesión das mortaxas ou do Nazareno, á que a famosa fotógrafa Cristina García Rodero ten adicado moitos traballos.

As 50 mellores imaxes do 2011

A axencia de novas AP vén de seleccionar as súas mellores imaxes do ano 2011. Desgraciadamente case todas teñen unha compoñente negativa: fames,  guerras, desastres climatolóxicos. Son poucas as que trasmiten valores positivos. Estaremos facendo algo mal? Fíxádevos na última.