A Corinto Antiga (VI): O Museo

 O Museo Arqueolóxico da Antiga Corinto, situado na Antiga  Corinto, na rexión do  Peloponeso, é un dos museos de Grecia.

Historia do museo

O edificio do museo foi construído entre 1931 e 1932 baixo o patrocinio da Escola Estadounidense de Estudos Clásicos. Posteriormente, entre 1950 e 1953, engadiuse unha nova á ao museo. En 1990 sufriu un importante roubo de 285 pezas, pero a maioría foron recuperadas en Estados Unidos case unha década despois e devoltas ao museo en 2001. A partir de 2007 iniciouse un novo proceso de renovación de parte das exposicións do museo que se completou en 2016.

Coleccións

O museo contén unha colección de obxectos procedentes de xacementos arqueolóxicos da zona da Antiga Corinto de períodos comprendidos entre a prehistoria e a época  bizantina.

Da prehistoria pódense atopar obxectos procedentes do outeiro de  Koraku, en Corinto; do outeiro de Ziguries; da Antiga Corinto e de Goniá.

Outra sala expón os obxectos de épocas comprendidas entre o período xeométrico e o período  helenístico.

Por outra banda están os achados de época romana,  bizantina e da época na que Corinto estivo baixo dominio dos francos.

Tamén se poden achar restos do santuario de Asclepio e outros obxectos procedentes de tumbas dos primeiros cristiáns.

Bisturís do santurio de Asclepio

Diversas partes do corpo (pernas, peitos, penes, brazos) entregados como ofrendas no santuario de Asclepio

O patio do museo acolle unha colección de estatuas de época romana, así como elementos arquitectónicos de diversos edificios —entre eles os dunha antiga sinagoga xudea— e inscricións  epigráficas gregas e romanas.

Resto arqueolóxicos romanos

Entre os obxectos expostos destacados atópanse dous kuros procedentes da cova de Klenia, preto da antiga Tenea, o «sartego de Jiliomodi», a estatua chamada «león de Koraku», que formaba parte dun monumento funerario e unha  Esfinge de época arcaica.

Kuros de Klenia

Texto: Wikipedia.

Fotos: Iniciarte.

A Corinto Antiga (V): Teatro e Odeón

As miñas peores e escasas fotos de Corinto correspóndense con estes edificios dedicados á cultura.

Restos do Odeón

O  Odeón de Corinto é un teatro cuberto destinado aos espectáculos musicais e lecturas públicas. Levantouse ao longo do século I d. C. Construíuse durante o mandato do emperador romano Nerón. Con todo, renovouse despois baixo o mandato de Herodes Ático. Modificouse varias veces en anos posteriores.

Restos do Odeón

O Odeón estaba preparado para albergar unhas 3.000 persoas aproximadamente en asentos esculpidos na propia roca. As características estruturais e aspectos decorativos están conforme aos canons arquitectónicos da época. Tivo varios usos, non só como teatro senón tamén como circo romano para contemplar as loitas de gladiadores e de diferentes animais.

Restos do Teatro

Os restos do teatro e do odeón foron unidos por un edificio de varias plantas reconstruído no século II por Herodes Ático. O teatro, estudado por R. Stillwell en 1952, é os seus restos visibles de época romana, pero tamén foronatopados vestixios do máis antigo teatro grego, quizais do século V a. C. O odeón,  exhumado en 1907 e estudado por Óscar Broneer en 1932, con forma de pequeno teatro cuberto, resulta de implantación romana. Servía preferentemente para espectáculos musicais. Ambos os edificios foron obxecto de diversas transformacións, e no século III foron utilizados para organizar combates de gladiadores. A orchestra  semicircular do teatro podía ser tamén ampliada para organizar alí espectáculos acuáticos, os chamados tetimimos, representacións míticas en honra de Tetis.

Fotos: Iniciarte.

A Corinto Antiga (IV): as fontes

Na Corinto Antiga son de salientar dúas fontes, a de Pirene e a de Glauce.

Fonte  Pirene

Pirene foi o nome de dúas fontes da cidade de Corinto: Unha achábase preto do ágora, tamén chamada «inferior» por estar na cidade baixa. A outra estaba na vertente sur do Acrocorinto, pola cal discorría. Nesta foi onde Beleforonte domou ao cabalo Pegaso. Un templo en honra de Sísifo levantábase ao pé da fonte «superior». Pausanias menciona que estaba adornada con mármore branco e xunto a ela había unha estatua de Apolo.

As primeiras estruturas da fonte remóntanse á época arcaica (século VII a.C.) Sufriu non menos de nove transformacións durante a súa historia. A forma actual da fonte data da súa restauración por Herodes Ático.

Os corintios construíron un pequeno santuario dedicado á  náiade pola súa famosa Fonte de Pirene onde se lle ofrecían pasteis de mel durante os meses secos do comezo do verán. A fonte, que se consagrou ás Musas, foi un lugar de peregrinación para os poetas para beber e recibir inspiración.

No século II o viaxeiro  Pausanias describe Pirene da seguinte maneira:

Ao saír da praza do mercado ao longo do camiño da Lequeo chégase a unha porta de ligazón, no que dous carros dourados, levando o un Faetón, fillo de Helios, o outro Helio si mesmo. Un pouco máis lonxe da porta de entrada, á dereita segundo éntrase, é un bronce de Heracles. Despois disto é a entrada á auga de Peirene. A lenda sobre Peirene é que ela era unha muller que se converteu nun peirao por mor das súas bágoas derramadas en dolo polo seu fillo Cenchrias, que sen querer matou Artemis. O resorte está adornado con mármore branco, e non se fixeron cámaras como as covas, das cales a auga flúe nunha ao aire libre tamén. É agradable de beber, e din que o corintio de bronce, a lume vivo, vese atenuada por esta auga, xa que o Corintios bronce non teñen. Por outra banda, preto de Peirene son unha imaxe e un recinto sacro de Apolo; neste último é unha pintura da explotación de Ulises contra os pretendentes.

A Fonte de Glauce áchase situada na entrada principal da antiga cidade de Corinto, xunto ao Templo de Apolo. Trátase dun dos monumentos máis antigos que podemos atopar neste conxunto de ruínas. É unha masa cúbica feita en pedra calcaria que non explota un manancial natural. Aliméntase de auga corrente desde unha fonte no sur. Esta fonte lembra a tráxica morte da filla de Creonte a mans de Medea. Así nolo conta a mitoloxía grega. Segundo esta, Glauce, filla de Creonte e segunda esposa de Xasón, arroxouse ás augas da fonte para atenuar a atroz dor causada pola túnica envelenada que Medea, abandonada por  Xasón, ofrecéralle como agasallo nupcial.

Presúmese que esta obra data do século VI a. C. ou poida que mesmo de antes. Con todo os romanos reparárona e a  restauranron durante o período imperial.

Fotos: Iniciarte

A Corinto Antiga (III): O Templo de Apolo

 

Ata o último decenio do século XIX, o único e importante monumento que se levantaba na praza, aos pés do Acrocorinto, era en realidade un monumento arcaico: un templo  dórico de grandes columnas monolíticas, actualmente identificado co templo de Apolo.

A súa datación xa está confirmada en torno ao 540 a. C., por algúns fragmentos de cerámica atopada entre os desperdicios acumulados ao facer os bloques.

O templo de Apolo, erguido sobre unha altura que dominaba o ágora, era de grandes dimensións, 21,5 por 53,8 metros, e  períptero, é dicir, rodeado dunha fila de columnas, seis nos lados curtos, 15 nos longos.

Cada columna era dun só bloque e tiña 7,2  metros de altura. No interior da  columnata abríase a naves, precedida dunha pronao e seguida do opistodomos, con dúas columnas cada un, entre as antas, e unha dobre cella, cuxa cuberta viña sostida por dúas filas de columnas.

O refinamento e o impoñente da construción veñen evidenciados polo uso das correccións ópticas, que aparecen por primeira vez nun templo grego, curvando cara arriba o estilóbato, tanto nos flancos como na fronte.

A exploración da zona demostrou igualmente que no mesmo lugar levantouse antes un templo aínda máis arcaico, do século VII a. C.

O primeiro en lembralo é Ciriaco de Pizzicolli dei Ancona, famoso navegante, anticuario e humanista que visitou Corinto en 1436: «Entre moitas ruínas dispersas -escribe en latín- tan só permanecen intactas dez enormes columnas do templo de Juno Corintia cos seus grandes  arquitrabes: as columnas teñen un diámetro de sete palmos (1,55 metros), os arquitrabes, unha lonxitude de dezaseis palmos (3,54 metros)»

En realidade o número das columnas entón en pé era maior de dez, probablemente trece, como resulta dun engadido do mesmo tempo de Ciriaco. O templo foi datado, pola cerámica achada, cara ao 540 a. C., aínda que fora erixido sobre un templo anterior. Consérvanse en pé sete columnas do mesmo.

Na descrición dunha xornada de viaxe contida no Códice Ambrosiano, atribuída a un tal Domenicus Brixianus e datada en torno ao 1470, dise ademais:  «En  Corinto, cara ao golfo de Patras, había edificios antigos, muros grosos de pedras cadradas. Quedan agora en pé unhas doce ou catorce columnas de mármore e bastante grandes, colocadas a escuadra».

Un monumento tan grande, o templo grego máis grande do Peloponeso, non podía escapar á atención dos diversos viaxeiros que visitaron Grecia nos séculos seguintes. Le Sieur Du Loir, que estivo en Corinto antes de 1654, e mesmo Jacques Spon e George Wheler, que a visitaron en 1676, atoparon un templo con doce columnas en pé (once do peristilo máis unha columna illada na zona do opistodomos).

Julien David Le Roy, que a viu pouco despois, probablemente esaxera cando debuxa o templo con catorce columnas (trece máis unha). Cando J. Stuart visitou o edificio en 1776, engadíronse pequenas habitacións turcas, pero aínda permanecían en pé once columnas do peristilo e unha máis illada.

A. Blouet, con todo, que visitou Corinto en 1828,só viu en pé sete columnas do peristilo, as que permanecen hoxe. Aquela illada ou fora demolida ou se esborrallou antes de 1875. As outras catro foran reducidas a fragmentos polo gobernador turco antes de 1818 para construír unha casa.

William Martin Leake, a quen se debe importantes publicacións sobre monumentos de Grecia, é o primeiro que o sitúa temporalmente na metade do século VII a. C. e que o identifica, aínda que erroneamente, co templo lembrado por Pausanias, de Atenea Calinítide, a deusa que proporcionara a Belerofonte o cabalo Pegaso, despois de que ela domárao e posto un freo.

O primeiro estudo científico do monumento débese ao soado arquitecto e arqueólogo alemán Wilhelm Dörpfeld en 1886. Clarificou parcialmente a planimetría e a forma do templo, examinou as restauracións da época romana, e atribuíuno, dado que a cella estaba dividida en dúas, a dúas divindades, coa exclusión de Atenea Calinítide.

Dez anos despois, a Escola Americana de estudos clásicos de Atenas iniciou a escavación do templo, dirixida por R. B. Richardson. A área foi completamente explorada entre 1896 e 1901, e tras a primeira campaña Richardson podía xa propoñer a identificación do templo como o de Apolo, identificación que actualmente se considera certa, tomando como base a descrición de  Pausanias e aos monumentos veciños, como a fonte de  Glauce e o teatro romano.

Texto: Wikipedia.

Fotos: Iniciarte.